Cała prawda o wiosce Theth w Albanii
Wioska Theth – malownicze i najbardziej odizolowane miejsce w Europie … STOP. To wcale nie jest prawdą! Internet opiewa w mity, że Theth to jest dziewicze miejsce, w którym nie spotkasz wielu turystów, a dojazd na miejsce obejmuje trudną wędrówkę przez góry Przeklęte. Tak naprawdę dojedziesz tam piękną i nowiutką drogą asfaltową. W tym artykule rozwieję wszelkie mity o Thethi (Albania), które krążą po internecie. Opowiem Ci, jak jest naprawdę, co warto zwiedzić, a co jest zdecydowanie przereklamowane.
Wioska Theth a Park Narodowy Theth – rozróżnienie
Polskie wyniki wyszukiwania nieźle mieszają w terminach dot. wioski Theth a Theth National Park, czyli Parku Narodowego Theth, dlatego zanim przejdę do głównego tematu, przygotowałam krótkie wyjaśnienie.
Wioska Theth leży w sercu Parku Narodowego Theth, położonego w górach Północnoalbańskich zwanych Górami Przeklętymi. To niewielka, ale bardzo urokliwa miejscowość, która przyciąga turystów swoją autentycznością i pięknem przyrody.
Z kolei Park Narodowy Theth, który często jest mylony z samą wioską, to dużo większy obszar obejmujący wioskę Theth i otaczające ją lasy, góry oraz rzeki. Park został utworzony w celu ochrony unikatowej flory i fauny regionu. Park Narodowy Theth otoczony jest jednymi z najwyższych gór Albanii i skrywa ponad 100 jaskiń i wodospadów, które pojawiają się po intensywnych opadach deszczu.
Kilka słów o niezwykłej historii Theth
Wioska Theth została założona 400 lat temu przez sześciu braci. Przez lata cicha wioska otoczona ogromnymi górami umożliwiała spokojne życie z dala od problemów, które dotykały resztę kraju.
Pomimo sprzyjającej lokalizacji tutaj także odbywały się krwawe waśnie mężczyzn, a wieża odosobnienia jest jednym ze świadków tej historii. To właśnie w niej chronili się ścigani przez gjakmarrję – krwawą zewstę rodową. która była częścią kanunu – tradycyjnego prawa albańskiego.
Zgodnie z tym prawem, rodzina ofiary miała prawo do zemsty, co prowadziło do długotrwałych i brutalnych konfliktów między rodami. Historia Theth jest głęboko zakorzeniona w tych tradycjach, choć współczesne wpływy i zmieniający się styl życia sprawiają, że takie praktyki stają się bardzo rzadkie. Współczesne albańskie prawo surowo karze przestępstwa dokonane w imię krwawej zemsty, przewidując za nie znacznie wyższe kary niż za inne zabójstwa.
Theth kiedyś, a Theth dziś
Przez lata było to miejsce zamknięte dla turystów, gdyż główna droga dojazdowa była kiepską żwirową ścieżką przez kręte góry, niedostępną bez napędu na cztery koła. To właśnie stąd wywodzą się nieaktualne mity na temat „najbardziej odizolowanej wsi w Europie”. Kiedyś, a dokładniej jeszcze dwie dekady temu, Theth zamieszkiwało 250 rodzin. Później przez długi czas wioska wyludniała się, gdyż jej mieszkańcy wyjeżdżali za przysłowiowym chlebem do miast, takich jak Szkodra, ale nigdy nie była zupełnie opuszczona. Nie jest również prawdą, że zimą zostawało zaledwie kilka rodzin. Rzeczywiście, część mieszkańców Theth opuszczała wieś na czas zimy, ponieważ dolinę zasypywało nawet 3 metry śniegu i dojazd bywał całkowicie odcięty nawet na dwa miesiące. Jednak przedstawiciele gospodarstw zostawali na miejscu, by opiekować się domami i zwierzętami.
Gdzie leży wioska Theth?
Wioska Theth leży na wysokości 700 m n.p.m w Parku Narodowym Theth u źródeł rzeki Shala. Dolina Theth, serce Alp Albańskich, jest otoczona malowniczymi szczytami i gęstymi lasami, co czyni ją idealnym miejscem dla miłośników przyrody i turystyki pieszej.
Geograficznie umiejscowiona jest w północnej Albanii, w okręgu Shkodër, które jest częścią większego, historycznego regionu Dukagjin (znany także jako Malësia e Madhe).
Czy Theth to najbardziej odizolowana wioska w Europie?
Moim zdaniem zdecydowanie nie. W ciągu ostatnich lat wiele się zmieniło. Władze Albanii zachęcone turystycznym zainteresowaniem wioską Theth poprawiły dojazd do tego miejsca, natomiast dolina Valbony wymaga zdecydowanie większego wysiłku by do niej dotrzeć (musisz wybrać prom po jeziorze Koman lub przejazd przez Kosowo, który zajmuje około 6 godzin).
Jak wygląda Theth?







Jest tutaj wyjątkowo. Theth to miejsce wyjątkowo oderwane od świata, który znamy. Tutaj nie ma wielkich szklanych biurowców ani bloków z wielkiej płyty. W ich miejsce znajdziesz kamienne domy, które wydają się być częścią krajobrazu od niepamiętnych czasów. Choć wiele z nich przekształcono na guesthousy, wszyscy właściciele starają się zachowywać autentyczny charakter (jest to także ich obowiązek ze względu na chroniony teren parku narodowego).
Zamiast betonowych chodników, otaczają cię rozległe łąki i dzikie kwiaty, które bujają w rytm górskiego wiatru. Jest tu coś surowo pięknego w tej prostocie, która przyciąga miłośników natury i spokoju.
Zamiast wystawnych centrów religijnych, w sercu wioski stoi zabytkowy kamienny kościół zbudowany w 1892 roku. Z daleka możesz go rozpoznać po drewnianym krzyżu, górującym nad dachami. W okresie komunizmu został dwukrotnie spalony, jednak odbudowali go emigranci z Theth mieszkający w USA.
To miejsce kultu, które nadal żyje, odprawiane są tu msze, a lokalna społeczność gromadzi się, by pielęgnować swoje tradycje i wiarę. Region Szkodry wyróżnia się przewagą katolików, co odróżnia go od innych części Albanii – w centralnej części kraju dominują wyznawcy islamu, a na południu przeważa prawosławie. Całość tworzy mozaikę religijną, w której granice się przenikają.
W Theth zamiast hałasu miasta usłyszysz jedynie szum strumieni i śpiew ptaków. Zamiast neonowych reklam, twoim przewodnikiem będą gwiazdy na nocnym niebie, jasne i klarowne, jak rzadko gdzie indziej.
To idealne miejsce na ucieczkę od zgiełku i hałasu wielkich miast.
Zobacz odcinek o Theth z naszym udziałem 🙂
Kiedy warto jechać do wioski Theth?
Najlepszy czas na odwiedziny wioski Theth to okres od maja do października.
Jak dojechać do Theth? Droga
Od 2021 roku do centrum Theth dojedziesz nowiutką drogą asfaltową, która prowadzi z Shkodra. Czas podróży wynosi od 1,5 do 2 godzin.
Pojedź z nami na jednodniową wycieczkę do Theth z Durres: https://kakitours.com/to_book/alpy-albanskie-theth-4×4/
Z Shkodry do Theth jeżdżą minibusy. Pierwszy odjazd jest o godzinie 06:20, a ostatni o 07:30, czyli tylko wcześnie rano. Podróż trwa około 3 godziny i kosztuje średnio 15 euro za bilet.
Jeśli chcesz wyjechać z Shkodry do Theth i wrócić tego samego dnia, musisz pamiętać, że minibus powrotny z Theth do Shkodry odjeżdża o 11:00. To daje Ci zaledwie 1,5 godzin na zwiedzanie Theth przed powrotem. Możesz oczywiście przyjechać tutaj, by przejść się w jedną i drugą stronę po trasie wioski, ale osobiście polecam Ci zatrzymać się chociaż na jedną noc lub wziąć prywatny transport.
Spektakularne widoki i gościnność miejscowych mogą zdecydowanie wzbogacić Twoje doświadczenie. Wioska oferuje nie tylko możliwość spacerów po malowniczych szlakach, ale również okazję do poznania unikalnej kultury i tradycji regionu. Wielu podróżujących odkrywa, że wieczory spędzone w Theth, słuchając opowieści mieszkańców lub po prostu podziwiając gwiaździste niebo, są jednymi z najbardziej niezapomnianych momentów ich wizyty.
Podróż z Tirany do Theth jest możliwa poprzez regularny autobus, który oferuje wygodne i klimatyzowane przewozy. Trasa rozpoczyna się w Tiranie i prowadzi przez piękne krajobrazy Albanii. Po krótkim przystanku w Shkoder, droga wiedzie dalej do Theth. Cała podróż trwa około 4-5 godzin, w zależności od ruchu, ale planując podróż warto uwzględnić dodatkowy czas na przesiadki i przerwy.
Uwaga: Podróżowanie publiczną w Albanii to loteria i przygoda sama w sobie. Nigdy nie wiesz, o której odjedzie autobus. Choć powyższe informacje wzięłam z oficjalnej strony internetowej, to rzeczywistość może być zgoła odmienna 🙂
Tej trasy nie pokonasz autem 🙂 Szykuj się na trekking i pokonanie dystansu około 12-16 kilometrów. Na trasie znajduje się kilka punktów, gdzie można znaleźć świeżą wodę oraz miejsca, w których można uzupełnić zapasy. Czas przejścia, w zależności od sprawności fizycznej podróżujących, będzie trwać od 6 do 9 godzin.
Trasa trekkingowa „Valbona pass” wiedzie przez przełęcz Valbona, która znajduje się na wysokości około 1815 m n.p.m. To wymagający odcinek, ale zapewnia naprawdę piękne widoki na pobliskie szczyty i doliny.
Jaka jest pogoda w Theth?
Pogoda w Theth jest zróżnicowana i zależy od pory roku. Wioska ta, położona w Alpach Albańskich, charakteryzuje się klimatem górskim, co oznacza chłodne lata i mroźne zimy.
- Lato w Theth z roku na rok jest coraz cieplejsze (ocieplenie klimatu :)). W sierpniu zdarzają się upalne dni, w których temperatura dochodzi do 35-37°C, a nocą spada do około 20°C. Średnia temperatura latem to koło 25°C za dnia, a nocą około 18°C.
- Jesień przynosi chłodniejsze dni i więcej opadów. W tym regionie spada najwięcej deszczu na metr kwadratowy w Albanii, tworzy on nieziemsko piękne wodospady. Prawdziwa jesień zaczyna się w połowie października, wcześniej jest chłodniej, lecz jeszcze nie typowo jesiennie.
- Zima jest zazwyczaj śnieżna i mroźna, z temperaturami często spadającymi poniżej zera, szczególnie w nocy. Opady śniegu mogą być obfite, co chwilowo utrudnia dostęp do wioski na dzień czy dwa.
- Wiosna to czas stopniowego ocieplenia, ale nadal można spodziewać się zmiennych warunków, z możliwymi opadami deszczu oraz śniegu na początku sezonu. W tym okresie szlak Theth-Valbone może być wyłączony ze względu na zalegający śnieg, dlatego trzeba się pytać w gospodach, jak wygląda sytuacja na szlaku.
Co warto zobaczyć w Theth i okolicy?
Niebieskie Oko (Blue Eye)










Zjawiskowy naturalny zbiornik wodny o żywych, turkusowych barwach, ukryty głęboko w bujnym lesie. Dotarcie tam wymaga nieco wysiłku, ale nagrodą jest zachwycający widok na jedno z najpiękniejszych dzieł natury. Głębokie, czyste wody są otoczone gęstym lasem, co czyni to miejsce idealnym na relaks po długiej wędrówce. Choć można tu pływać, to na tę aktywność odważą się nieliczni – woda jest lodowata.
Przełęcz Theth do Valbona









Ta ikoniczna wędrówka o długości 17 km oferuje dramatyczne widoki na Góry Przeklęte i bujne doliny. To całodniowa wyprawa odpowiednia dla tych, którzy są gotowi podjąć umiarkowane wyzwanie, nagradza wędrowców jednymi z najbardziej spektakularnych panoram w Albanii. Pamiętaj, aby sprawdzić warunki pogodowe, zwłaszcza wiosną, gdy ścieżki mogą być zdradliwe, jeśli są śnieżne lub mokre.
Wieża odosobnienia
Zanurz się w historycznej głębi Theth, odwiedzając tę tradycyjną kamienną wieżę. Wieże te były historycznie używane jako ochrona i schronienie podczas trwających waśni lub ataków na wioskę. Odwiedzając Wieżę Więzienną, można cofnąć się w czasie, oferując wgląd w burzliwą przeszłość regionu i tradycyjną architekturę obronną.
Wodospad Grunas i Park Narodowy Theth





Wodospad jest majestatycznym widokiem w parku, spadającym z dużej wysokości i otoczonym przez imponujące naturalne piękno. Park rozciąga się na dużym obszarze, oferując dziewicze krajobrazy, tradycyjne kamiennie domy oraz możliwości licznych aktywności na świeżym powietrzu. Jest to raj dla miłośników natury, fotografów i poszukiwaczy przygód.
Muzeum Etnograficzne Dukagjini
Znajdujące się w tradycyjnym kamiennym domu, muzeum prezentuje bogate dziedzictwo kulturowe Theth, z eksponatami przedstawiającymi tradycyjne ubrania, narzędzia i fotografie. To głębokie połączenie z historycznym stylem życia i tradycjami lokalnej ludności.
Pobliskie szczyty
Pobliskie szczyty wokół Theth to prawdziwy raj dla miłośników przygód i aktywnego wypoczynku. W okolicy znajduje się wiele imponujących szczytów, które oferują niezapomniane widoki na okolicę. Jednym z najbardziej znanych jest Maja e Jezercës, najwyższy szczyt w Alpach Albańskich, który wznosi się na wysokość 2694 m n.p.m. Wspinaczka na ten szczyt to wyzwanie, ale nagrodą są spektakularne panoramy na Góry Przeklęte.
Inne godne uwagi szczyty to Maja Radohimes i Maja Harapit (Arapit), które również które również oferują piękne widoki i są idealnym miejscem dla tych, którzy chcą wspiąć się na szczyt i poczuć bliskość natury.
Pojedź z nami w góry Przeklęte: https://kakitours.com/wyprawy/czarnogora-albania-z-hvala-pl-i-kaki-tours/
Gdzie spać w Theth?
Wioska Theth jest już mocno dostosowana pod turystów, dlatego bez problemu znajdziesz nocleg w miasteczku. Na miejscu znajduje się wiele rodzinnych pensjonatów, ale i nowsze butikowe hotele.
Jeśli wolisz poczuć prawdziwy klimat miejsca, polecam Ci zatrzymać się u miejscowych. Na bookingu możesz zarezerwować nocleg m.in. w Pcocckaj Guesthouse Theth – miejsce prowadzone przez naszych przyjaciół. Czeka tu na Ciebie widok na kościółek, super restauracja i piękny i komfortowy pokój.
Ciekawym rozwiązaniem jest niedawno otwarty Vidis Chalet Boutique Hotel. To świetne rozwiązanie dla bardziej wymagających podróżujących. Piękne modułowe domki w kształcie trójkąta z ogromnymi przeszkleniami zapewniają spektakularny widok na panoramę gór Przeklętych.
Wioska Theth - idealne miejsce na wypoczynek
Wioska Theth to idealne miejsce na wypoczynek dla tych, którzy chcą odpocząć od zgiełku miasta i zanurzyć się w naturalnej piękności. Otoczona pięknymi górskimi szczytami i gęstymi lasami, wioska oferuje spokój i ciszę, które są rzadko spotykane w dzisiejszym świecie.
W centrum wioski znajduje się wiele atrakcji turystycznych, takich jak muzeum etnograficzne, wieża odosobnienia i zabytkowy kościół, które pozwalają poznać bogatą historię i kulturę regionu. Dla miłośników przyrody i aktywnego wypoczynku, Theth oferuje liczne szlaki turystyczne, które prowadzą przez malownicze krajobrazy i pozwalają na bliski kontakt z dziką przyrodą.
Wioska Theth to również miejsce, gdzie można poczuć prawdziwy klimat albańskiej gościnności. Lokalni mieszkańcy chętnie dzielą się swoją kulturą i tradycjami, a wieczory spędzone w ich towarzystwie, przy lokalnych przysmakach i opowieściach, są niezapomnianym doświadczeniem. To wszystko sprawia, że Theth jest idealnym miejscem na ucieczkę od codzienności i zanurzenie się w spokoju i pięknie natury.